In het voortgezet onderwijs is het profielwerkstuk (pws) voor havoleerlingen verplicht. Scholen zien het als een meesterproef waarin leerlingen iets van hun eigen interesse kwijt kunnen en kunnen laten zien wat ze aan kennis en vaardigheden hebben opgedaan. Voor leerlingen is het echter vaak een ‘moetje’: iets wat ook nog afgevinkt moet worden naast alle gewone lessen en toetsen. Het pws wordt op veel scholen vaak tamelijk klassiek benaderd, het is dan een theoretisch georiënteerd onderzoek dat vooral als doel heeft om meer te weten te komen over een onderwerp. Docenten voelen zich bovendien niet altijd bekwaam genoeg om een pws te begeleiden en hebben er daardoor ook minder plezier in.
Het profielwerkstuk biedt echter veel mogelijkheden om leerlingen competenties te laten ontwikkelen die van groot belang zijn voor de aansluiting op het hbo en kan daarmee van invloed zijn op hun studiesucces en –plezier aldaar. Door het profielwerkstuk beter aan te laten sluiten op de praktijkgerichtheid van onderzoek in het hbo biedt het kansen om leerlingen alvast te laten werken aan bijvoorbeeld onderzoeksvaardigheden, samenwerken en kritisch reflecteren. Om dit te kunnen realiseren is samenwerking nodig tussen het voortgezet onderwijs en het hbo waarbij enerzijds gewerkt wordt aan betere aansluiting in het onderwijs, maar tegelijkertijd aan professionalisering van de deelnemende docenten.
Na een pilot op het Ostrea Lyceum in het schooljaar 2023-2024 is samen met een aantal scholen voor voortgezet onderwijs in Zeeland een leernetwerk gevormd waarin op een onderzoeksmatige manier wordt gewerkt aan het versterken van het profielwerkstuk op de havo. Het doel van dit project is meerledig. We werken aan betere aansluiting van het profielwerkstuk op de onderzoeksvaardigheden die worden gevraagd in het hbo, onderzoeken hoe de HZ de vo-scholen hierbij kan ondersteunen en in hoeverre en op welke wijze leerlingen een profielwerkstuk kunnen uitvoeren dat aansluit bij een van de opleidingen of onderzoeksthema's van de HZ.
Het leernetwerk wordt vanuit de HZ gevormd door Riaan Lous, Jessica Melker en Hilde Kooiker. In het studiejaar 2025-2026 doen vier scholen voor voortgezet onderwijs mee: Het Goese lyceum, het Reynaertcollege, Nehalennia SSG en CSW Van de Perre.
Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door het project New Waves van het Nationaal Groeifonds.
