Structuur Hoger Onderwijs
De opzet van het Nederlands Hoger Onderwijs is de laatste jaren flink veranderd. Eén van de redenen daarvoor was dat de nieuwe opzet de opleidingen op Europees niveau vergelijkbaar maakt.
In het collegejaar 2002-2003 hebben de Nederlandse universiteiten en hogescholen de Europese bachelor-masterstructuur (bama) ingevoerd. Deze structuur verdeelt het hoger onderwijs (ho) in een bachelorfase en een masterfase. In het hoger beroepsonderwijs (hbo) duurt een bachelor vier jaar, in het wetenschappelijk onderwijs (wo) 3 jaar. De masterfase komt na de bachelorfase en duurt zowel in het hbo als in het wo minimaal één jaar.
Met een havo-, vwo- of mbo niveau 4-diploma ben je in principe welkom bij een hbo-opleiding. Als je niet in het bezit bent van het vereiste diploma, maar wel 21 jaar of ouder bent, dan kun je een toelatingsonderzoek doen.
Voltijd, deeltijd, duaal of associate degree
De HZ biedt opleidingen aan in voltijd, deeltijd of de duale variant. Vanaf september 2011 is de hbo-opleiding Vitaliteitsmanagement & Toerisme ook als een Associate Degree te volgen (een erkende tweejarige hbo-opleiding). Alle vier de opleidingsvarianten leiden tot hetzelfde hbo-diploma.
Voltijd-studenten beginnen met hun opleiding kort nadat ze hun diploma aan de middelbare school hebben behaald en studeren voltijds. Opleidingen in deeltijd worden meestal gevolgd door studenten met een afgeronde mbo-opleiding en relevante werkervaring. Deeltijd-studenten hebben vaak maar één keer in de week les en combineren hun baan (werken) met hun studie (leren). Vaak wordt een praktisch deel van de studie op de werkplek uitgevoerd. Deeltijdstudenten studeren meestal om hogerop te komen in hun baan of om carrière te maken. Je werk hoeft niet per definitie aan te sluiten op de opleiding. Sommige opleidingen stellen echter wel de eis dat je werkt in het betreffende vakgebied.
Studeer je duaal, dan combineer je werken en leren ook. Duale studenten hebben een werkplek die relevant is voor de opleiding. Een duale opleiding wordt daarom vaak gevolgd om werkervaring op te doen, vaak in nauw overleg met je werkgever.
De associate degree is een landelijk erkende tweejarige hbo-opleiding. Hierna kan je probleemloos doorstromen om het bachelordiploma te halen, eventueel na een aantal jaren gewerkt te hebben.
Propedeuse
De propedeuse is het eerste jaar van een opleiding en geeft toegang tot het tweede jaar van alle opleidingen waarvoor de propedeuse geldt. Een hbo-propedeuse geeft in principe recht op doorstroming naar het wo.
Bachelorfase
Een hbo-bachelorfase duurt vier jaar en bestaat uit hoofdvakken (major) en keuzevakken (minors). Een hbo-bachelor is praktijkgericht en heb je je opleiding afgerond, dan ben je klaar voor de arbeidsmarkt.
Masterfase
Na je bachelor, kun je doorstromen naar een master-opleiding. Daarmee specialiseer je je en word je voorbereid op bijvoorbeeld een wetenschappelijke carrière. Je kunt met een hbo-bachelordiploma ook doorstromen naar een masteropleiding aan een universiteit. In veel gevallen moet je dan wel eerst een schakelprogramma afronden.